Nieuwsgierige, onderzoekende houding van kinderen

Een nieuwsgierige houding van kinderen vormt een belangrijke voorwaarde voor onderzoekend en ontwerpend leren. Helaas laten verschillende evaluaties zien dat kinderen op school maar weinig gestimuleerd worden om nieuwsgierig te zijn, onvoldoende worden uitgedaagd tot het (leren) stellen van verdiepende onderzoeksvragen, en niet bijgebracht wordt wat het belang is van nieuwsgierigheid voor leren en ontdekken.

Op basis van de wetenschappelijke literatuur komen wij tot de volgende vier mogelijke dimensies van een nieuwsgierige houding van kinderen:

·

Sensorische nieuwsgierigheid; gericht op zintuigelijke prikkels uit de omgeving (bijv. waar komt dat geluid vandaan of waarom kietelt het zo onder je voeten),

·

Cognitieve nieuwsgierigheid; gericht op iets beter willen begrijpen (bijv. hoe werkt een auto of mobieltje),

·

Epistemologische nieuwsgierigheid; gericht op het achterhalen van de (wetenschappelijke) oorsprong van bepaalde kenniselementen (bijv. hoe is elektriciteit ontdekt),

·

Verwondering; gericht op het bewust als bijzonder of betekenisvol opmerken van alledaagse fenomenen (bijv. wat laten de bomen in de herfst veel verschillende kleuren zien).

Uit een voorlopige, exploratieve studie op twee basisscholen blijkt dat kinderen voornamelijk een nieuwsgierige houding hebben bij zaken die buiten school, in hun alledaagse leven, spelen en dat zij daarbij alle dimensies van een nieuwsgierige houding bestrijken (waaronder natuurwetenschappelijke en technologische onderwerpen van nieuwsgierigheid).

Kinderen noemen nauwelijks schoolse onderwerpen die hun nieuwsgierigheid prikkelen (behalve afkijken van antwoorden bij medeleerlingen of het achterhalen van roddels). Dit onderstreept de noodzaak voor de verdere verbetering van ons onderwijs!