Patiënten weten beter. Patiënten ervaringen met ziekenhuiszorg.doc

PATIëNTEN WETEN BETER: PATIëNTENERVARINGEN MET ZIEKENHUISZORG

Type opdracht: Ma eventueel Ba

In –of extern?: Intern

Meerdere studenten mogelijk? Ja

Zelf data verzamelen? Ja

Type onderzoek: Kwalitatief

Opdrachtomschrijving:

Achtergrondinformatie

Sinds een aantal decennia wordt er steeds meer onderzoek gedaan naar lekenopvattingen van gezondheid als tegenwicht en als aanvulling op theorieën van medische en psychologische experts over wat gezond is. Ook vanuit de narratieve psychologie, waarin veel aandacht is voor de eigen kennis en wijsheid van mensen, wordt veel onderzoek gedaan naar verhalen over gezondheid en ziekte. Met name is er veel onderzoek verricht naar ziekteverhalen over het omgaan met een bepaalde ziekte. Recentelijk is er ook meer aandacht voor verhalen over wat mensen gezond maakt in positieve zin, dus wat hun welbevinden en kwaliteit van leven bevordert. Maar er is nog weinig narratief onderzoek gedaan naar de opvattingen van mensen over wat kwaliteit van zorg voor hen inhoudt. Dergelijk onderzoek kan een belangrijke aanvulling zijn op ander vragenlijstonderzoek en kwalitatief onderzoek naar bijvoorbeeld patiënttevredenheid.

Het onderzoek naar ervaringsverhalen met ziekenhuiszorg past in een tendens richting meer autonomie van patiënten als onderdeel van kwaliteitsverbetering, maar ook van kostenbesparing. De patiënt heeft met de ontwikkeling naar vraaggestuurde zorg en de marktwerking een meer actieve en controlerende rol gekregen. Van de patiënt of zorgconsument wordt verwacht dat hij of zij zichzelf beter kan informeren over goede ziekenhuiszorg, waar dat wel en niet te verkrijgen is en over nut en noodzaak van behandelingen. Ook moet hij of zij in alle vrijheid kunnen kiezen voor een zorgverzekeraar of een ziekenhuis dat gepaste zorg kan bieden. De vraag is of deze eisen aan patiënten haalbaar zijn, en of de patiënt voldoende ondersteuning krijgt om vorm te geven aan deze rollen, ook vanuit het ziekenhuissysteem. De vraag is ook of patiënten wel altijd willen voldoen aan deze eisen, of dat zij wellicht een andere opvatting hebben over autonomie dan in de betekenis van zelfsturing, of niet (altijd) autonomie het belangrijkste vinden.

Een tweede ontwikkeling in het denken over ziekenhuiszorg betreft de rol van technologie. De rol van technologie wordt waarschijnlijk steeds groter naarmate de zorg complexer en specialistischer wordt. Er kan veel meer gebruik worden gemaakt van technische instrumenten om patiënten betere zorg te bieden in ziekenhuizen. Ook hier is het van belang dat opvattingen van patiënten over of, wanneer en hoe technologie de kwaliteit van zorg verbetert, worden meegenomen in de ontwikkeling van technologie in de zorg.

Beschrijving van het onderzoek

Het levensverhalenlab van de Universiteit Twente www.levensverhalenlab.nl doet in opdracht van het Rathenau Instituut (www.rathenau.nl) onderzoek naar de ervaringen van patiënten met ziekenhuiszorg. Het betreft een groot landelijk onderzoek waarbij schriftelijke narratieven online worden verzameld via een projectwebsite www.patientenwetenbeter.nl.

Deze opdracht wordt begeleid door Anneke Sools van de master GG en Stans Drossaert van de master GP.

De onderzoeksvragen richten zich op:

a)

wat autonomie betekent voor patiënten

b)

wat kwaliteit van zorg betekent vanuit patiëntenperspectief en

c)

de rol van technologie bij de kwaliteit van zorg.

Binnen dit onderzoek zijn meerdere deelopdrachten mogelijk, gericht op het verkrijgen van inzicht in:

1.

de rol van technologie in de verhalen, en de relatie met kwaliteit van zorg (kwalitatieve studie)

2.

het soort persoon dat meedoet met een dergelijk online, schriftelijk onderzoek (motivatie, ervaring met schrijven, demografische achtergronden, etc). (mixed-method studie)

3.

de ervaring van het meedoen met dit online, schriftelijk onderzoek : wat brengt het mensen? (kwalitatieve studie)

4.

de wensen ten aanzien van de verbetering van de zorg en het publiek waarop de schrijver zich daarbij richt (kwalitatieve studie)

5.

narratieve analyse van de verhalen om prototypische plots in kaart te brengen (narratieve analyse: alleen voor studenten die het vak narratieve psychologie dit jaar met goed gevolg hebben afgerond)

Meer info?: Voor meer informatie kun je contact opnemen met Stans Drossaert (c.h.c.drossaert@utwente.nl) tel: 053-4896049) of Anneke Sools (a.m.sools@utwente.nl)

Begeleiders: Stans Drossaert en Anneke Sools

Extra:

Literatuur: