GM04

Response shift en de ervaren gezondheidsgerelateerde kwaliteit van leven bij mensen met reumatoïde artritis.

Type opdracht: MA

In –of extern?: intern

Max. aantal studenten: 1

Zelf data verzamelen?: nee

Type onderzoek: Kwantitatief (analyse bestaande data)

Opdrachtomschrijving:

Reumatoïde artritis is een chronische gewrichtsaandoening die van grote invloed kan zijn op het lichamelijk, psychisch en sociaal welbevinden van de patiënt. In gezondheidsonderzoek wordt deze ‘gezondheidsgerelateerde kwaliteit van leven’ gemeten met zelf-rapportage vragenlijsten. Uit onderzoek is gebleken dat mensen met een chronische aandoening hun kwaliteit van leven vaak even goed of soms zelfs als beter beoordelen dan gezonde personen. Ook komt het voor dat patiënten na een medisch succesvolle behandeling hun kwaliteit van leven niet beter beoordelen dan voorafgaand aan de interventie; of dat patiënten die medisch gezien achteruitgaan geen slechtere kwaliteit van leven rapporteren. Een verklaring hiervoor kan zijn dat er een verschuiving optreedt in het referentiekader van de patiënt; dit wordt response shift genoemd. Er kunnen drie vormen van response shift worden onderscheiden: Reconceptualisatie: bij een verslechtering of verbetering van de gezondheid kan een verlaging of verhoging van de interne standaard optreden met als resultaat een gelijkblijvende evaluatie van kwaliteit van leven; herprioritering van levensdomeinen: verandering in de waarde die iemand hecht aan bepaalde levensdomeinen (bijvoorbeeld bij ernstige knieklachten sporten minder belangrijk gaan vinden); herconceptualisatie: herdefiniëring van domeinen van kwaliteit van leven.

Bij het beoordelen van effecten van interventies op kwaliteit van leven is het van belang inzicht te krijgen in welke mate de uitkomsten beïnvloed worden door response shift. De mate waarin de verschillende vormen van response shift optreden in longitudinaal onderzoek kan statistisch geanalyseerd worden met Structural Equation Modeling of andere geavanceerde statistische modellen.

In het Reumacentrum Twente wordt in samenwerking met andere reumacentra onderzoek gedaan naar de effectiviteit van een geprotocolleerde medische ‘treat to target’ behandeling gericht op het bereiken van remissie van de ziekte bij patiënten met recent gediagnosticeerde reumatoïde artritis (Dutch Rheumatoid Arthritis Anti-TNF Monitoring [DREAM] remissie inductie cohort). Van het cohort zijn data beschikbaar van een grote groep patiënten met metingen om de drie maanden gedurende meerdere jaren. De ‘treat to target’ behandeling is zeer effectief gebleken in het verminderen van de activiteit van de ziekte en de ervaren fysieke beperkingen en in het verbeteren van de ervaren gezondheidsgerelateerde kwaliteit van leven (gemeten met de SF36 vragenlijst).

Doel van deze opdracht is om statistisch te analyseren in hoeverre er bij de deelnemende patiënten in het remissie inductie cohort over de tijd response shift optreedt in de meting van gezondheidsgerelateerde kwaliteit van leven. Voor de opdracht kan gebruik gemaakt worden van de al beschikbare data van het cohort.

Wie zoeken we?

Een masterstudent psychologie met interesse in onderzoek bij patiënten met een chronische aandoening . Uitstekende statistische vaardigheden zijn vereist voor deze opdracht.

Begeleider: Dr. E. Taal

Literatuursuggesties:

King-Kallimanis, B. L., Oort, F. J., Nolte, S., Schwartz, C. E., & Sprangers, M. A. (2011). Using structural equation modeling to detect response shift in performance and health-related quality of life scores of multiple sclerosis patients. [Research Support, Non-U.S. Gov't]. Qual Life Res, 20(10), 1527-1540. doi: 10.1007/s11136-010-9844-9

Oort, F. J. (2005). Using structural equation modeling to detect response shifts and true change. [Research Support, Non-U.S. Gov't]. Qual Life Res, 14(3), 587-598.

Oort, F. J., Visser, M. R., & Sprangers, M. A. (2005). An application of structural equation modeling to detect response shifts and true change in quality of life data from cancer patients undergoing invasive surgery. [Research Support, Non-U.S. Gov't]. Qual Life Res, 14(3), 599-609.

Schwartz, C. E., Ahmed, S., Sawatzky, R., Sajobi, T., Mayo, N., Finkelstein, J., . . . Sprangers, M. A. (2013). Guidelines for secondary analysis in search of response shift. Qual Life Res. doi: 10.1007/s11136-013-0402-0

Schwartz, C. E., Sajobi, T. T., Lix, L. M., Quaranto, B. R., & Finkelstein, J. A. (2013). Changing values, changing outcomes: the influence of reprioritization response shift on outcome assessment after spine surgery. Qual Life Res. doi: 10.1007/s11136-013-0377-x