Nederlandse samenvatting

POSITIVE MENTAL HEALTH:

MEASUREMENT, RELEVANCE AND IMPLICATIONS

SANNE LAMERS

Samenvatting

De professionalisering van de psychologie heeft veel opgeleverd, maar ook geleid tot een focus op psychopathologie binnen de geestelijke gezondheidszorg. In dit proefschrift werd een aanvullende positieve benadering van geestelijke gezondheid onderzocht, gericht op positieve gevoelens en levenstevredenheid (emotioneel welbevinden) en een goed functioneren in zowel het individuele (psychologisch welbevinden) als maatschappelijke leven (sociaal welbevinden). Deze benadering sluit aan bij de definitie van geestelijke gezondheid van de Wereldgezondheidsorganisatie. Dit proefschrift onderzocht het meten, de relevantie en implicaties van deze positieve benadering van geestelijke gezondheid doormiddel van een longitudinaal onderzoek in een representatieve steekproef van Nederlandse volwassenen ( LISS-panel; CentERdata, Tilburg). Ten eerste laat het proefschrift zien dat de Mental Health Continuum-Short Form (MHC-SF) een valide en betrouwbare vragenlijst is om emotioneel, psychologisch en sociaal welbevinden te meten. Ten tweede toont het proefschrift de relevantie van deze positieve benadering aan. Traditioneel werd de aanwezigheid van een goede geestelijke gezondheid gelijkgesteld aan de afwezigheid van psychopathologie, maar positieve geestelijke gezondheid en psychopathologie blijken twee gerelateerde continua van geestelijke gezondheid zijn (twee-continua model). Zo zijn ze verschillend gerelateerd aan leeftijd en persoonlijkheidskenmerken. Dit betekent dat een persoon met weinig psychopathologie een grotere kans heeft op een hoge positieve geestelijke gezondheid, maar dit is niet vanzelfsprekend. Zo kan weinig psychopathologie ook samengaan met een laag emotioneel, psychologisch en sociaal welbevinden. Ten derde werden de implicaties van positieve geestelijke gezondheid als aparte dimensie onderzocht. Het proefschrift laat zien dat emotioneel welbevinden voorspellend is voor herstel en overlevingskansen in lichamelijk zieken en dat veranderingen in positieve geestelijke gezondheid voorspellend zijn voor de toekomstige mate van psychopathologie. Dit proefschrift toont aan dat het onvoldoende is om in de geestelijke gezondheidszorg alleen aandacht te hebben voor symptomen van psychopathologie. Een brede benadering is noodzakelijk, waarin ook aandacht is voor positieve geestelijke gezondheid, in zowel diagnostiek als behandeling.