The stories we live by: The adaptive role of reminiscence in later life

OP VERHAAL KOMEN

De adaptieve rol van reminiscentie op latere leeftijd

Proefschrift door Jojanneke Korte

Dit proefschrift laat de adaptieve waarde zien van reminiscentie voor ouderen met lichte tot matige depressieklachten. Reminiscentie is het vrijwillig ophalen van algemene of specifieke herinneringen, individueel of met anderen. Ten eerste leidt dit proefschrift tot een beter begrip over hoe reminiscentie precies gerelateerd is aan psychische klachten, specifiek bij gedeprimeerde ouderen. Resultaten lieten zien dat mensen die vaker reminisceren om problemen op te lossen minder angstklachten ervaren als ze worden geconfronteerd met belangrijke levensgebeurtenissen. Daarnaast lieten de bevindingen zien dat mensen die vaker negatief terugkijken op hun leven minder gebruik maken van mentale bronnen als mastery en zingeving en daardoor meer psychische klachten ervaren. Ten tweede is in dit proefschrift de effectiviteit geëvalueerd van “Op verhaal komen”, een interventie specifiek voor ouderen met lichte tot matige depressieklachten, die life-review (een gestructureerde vorm van reminiscentie) integreert met narratieve therapie. Resultaten wezen uit dat deze methode om vroegtijdig depressieve klachten te verminderen kan worden beschouwd als “evidence-based”. Kosteneffectiviteitsanalyses lieten zien dat de effecten op depressieve klachten gepaard gaan met hogere kosten dan care-as-usual. Het komt vaker voor dat een nieuwe interventie goede gezondheidseffecten bereikt tegen hogere kosten. Daarnaast lieten de resultaten zien dat de interventie effectief is in het verminderen van angstklachten en in het versterken van positieve geestelijke gezondheid. Ten derde beschreef dit proefschrift mechanismen van life-review. Resultaten wezen uit dat de life-review interventie kan worden toegepast bij een breed toegankelijke doelgroep. Ook lieten ze zien dat de effecten van life-review worden bereikt door het ontmoedigen van negatieve reminiscentie en het versterken van gevoelens van mastery en positieve gedachten. Bovendien leken verschillende groepsprocessen de effecten van life-review te versterken, bezien vanuit het perspectief van de cliënt. Een belangrijke implicatie voor de implementatie van life-review is dat therapeuten voldoende kennis hebben van de processen die van invloed zijn op de effectiviteit.