Human Factors

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e6/Flickr_-_Official_U.S._Navy_Imagery_-_Doctors_perform_surgery_together..jpg

Psychofysiologie in het verpleeghuis-Noordzij

Inleiding

In het verpleeghuis komt het met enige regelmaat voor dat er hulp (van een psycholoog) wordt gevraagd bij het omgaan met een bewoner die plotseling agressief is geworden. Medewerkers beschrijven dan een bewoner die van het ene op het andere moment agressief is geworden. Die agressie wordt soms verbaal geuit. Het gaat dan bijvoorbeeld om schelden, roepen en fel in de communicatie zijn. Het komt ook voor dat bewoners zich dreigend opstellen richting medewerkers en medebewoners. Soms blijft het niet bij een dreigende opstelling, maar wordt ook handelend agressief opgetreden naar medewerkers of medebewoners. Soms worden spullen kapot gemaakt, zoals deuren, glaswerk of meubilair. Dit gedrag is niet alleen voor de bewoner zelf erg onprettig, maar ook voor alle anderen in de omgeving van deze bewoner. Zo’n incident kan langdurig voor spanning in de groep en bij de medewerkers zorgen.

Hoewel het in zulke gevallen lijkt alsof mensen plotseling en uit het niets agressief kunnen worden, is dat vaak niet zo. Heel vaak is er wel een prikkel die iemand boos, bang of geprikkeld maakt, maar weten we niet wat die prikkel precies is. Het kan dan bijvoorbeeld gaan om geluiden, drukte in de huiskamer, het zien van een bepaalde medewerker of medebewoner en het spreken over bepaalde zaken. Vaak gaat het niet alleen om een prikkel, maar om een serie prikkels die geleidelijk voor opbouw van spanning zorgen, tot de spreekwoordelijke druppel de emmer doet overstromen. In het verpleeghuis zijn sommige bewoners niet in staat om aan te geven dat zij de spanning op voelen lopen, en zijn ze ook niet in staat om zodanig te handelen dat verder oplopen van spanning voorkomen wordt. Dat de spanning bij hen aan het oplopen is, is soms wel te zien aan hun mimiek of gedrag, maar dit blijkt in de praktijk vaak heel moeilijk te zijn.

In het lichaam gebeuren er tijdens het oplopen van de spanning allerlei zaken, die met hulp van techniek in kaart kunnen worden gebracht. Bij oplopende spanning zijn al heel snel veranderingen in de psychofysiologie meetbaar, zoals verandering in hartslag en huidgeleiding (emotioneel zweten). Door deze psychofysiologische veranderingen met behulp van technische hulpmiddelen goed in beeld te brengen kan het oplopen van spanning tijdig worden gesignaleerd, en is dat niet meer alleen afhankelijk van de beoordeling van de medewerker.

De verwachting is dat met hulp van deze technische hulpmiddelen een beter beeld ontstaat van welke prikkels de spanning laten oplopen, en kan er een begeleidingsplan gemaakt worden waarin rekening gehouden wordt met deze informatie. Door tijdig te handelen, kan escalatie van het gedrag hopelijk worden voorkomen en kunnen de bewoner en diens omgeving veel extra spanning en soms ook rustgevende medicatie worden bespaard.

Jouw afstudeer opdracht

Op dit moment zetten veel bedrijven in op draagbare technologie die inzicht geven in fysiologische veranderingen (zie bijvoorbeeld: https://www.empatica.com/product-embrace). Tijdens jouw afstuderen ga je een pilot studie opzetten en uitvoeren waarin gedurende enkele weken een aantal mensen in een verpleeghuis worden gevolgd met technologie welke de zorgverleners inzicht geeft in fysiologische veranderingen van de bewoners. Je voert een proces- en effectevaluatie uit van deze interventie. Het is eventueel mogelijk voor deze opdracht een gecombineerde stage + afstudeeropdracht te doen (10EC + 25EC = 35EC).

Zorginstelling

Op 1 januari 2008 ontstond ZorgAccent uit een fusie van ZorgAccent en Thuiszorg Noord West Twente & De Koppel. De zorgorganisatie is actief in zorg, welbevinden, wonen en behandeling in Twente en Salland. Haar aanbod is breed: van wijkverpleging en gemaksdiensten aan huis tot intensieve verpleeghuiszorg. In het verpleeghuis zijn gespecialiseerde afdelingen voor verschillende doelgroepen: psychogeriatrie, gerontopsychiatrie, somatiek en Korsakov. Deze diensten worden mogelijk gemaakt door ruim 2.000 medewerkers en 1.200 vrijwilligers. Zij staan onder leiding van de directeur woonzorg, de directeur wijkverpleging en de directeur bedrijfsvoering, die worden aangestuurd door een eenhoofdige Raad van Bestuur. De organisatie is erg plat.

De missie van ZorgAccent luidt: “het bieden van samenhangende arrangementen van wonen, welzijn en zorg, waarbij deskundigheid van de medewerker, vraaggerichte dienstverlening en autonomie van de cliënt uitgangspunt zijn.” (ZorgAccent, 2016) De organisatie besteedt veel aandacht aan de relatie met haar cliënten. Betrokkenheid, vertrouwen, betrouwbaarheid en respect staan centraal. Door op kleinschalige wijze te werk te gaan is de zorg die ZorgAccent biedt dan ook erg persoonlijk en zo goed mogelijk afgestemd op de individuele wensen van de cliënt.

Contactpersoon UT
Dr. Matthijs Noordzij (m.noordzij@utwente.nl)