Meegesleept worden door een verhaal is prachtig, maar kun je
straks als lezer het verloop ervan ook naar je hand gaan zetten?
Met de 'Virtual Storyteller' die Ivo Swartjes ontwikkelde aan het
Centrum voor Telematica en Informatietechnologie (CTIT) van de
Universiteit Twente, krijgt de lezer straks een actieve rol. Wat
hij of zij doet, is bepalend hoe het verhaal verloopt. Het is de
kunst om hiervoor intelligente programmatuur te bedenken, zodat de
'storyteller' ook voorbereid is op onverwachte situaties. Swartjes
promoveert op 19 mei aan de faculteit Elektrotechniek, Wiskunde en
Informatica.
De virtuele verhalenverteller, ontwikkeld door Ivo Swartjes van
de Universiteit Twente, is een computergestuurd systeem dat
automatisch verhalen genereert. In zo'n verhaal neem je, als
speler, de rol aan van een personage en vervolgens 'stap je zelf
het verhaal in': het verhaal ontvouwt zich op basis van wat
de speler doet. In de gamewereld bestaan al 'vertakkende
verhaallijnen' waarmee de gamer invloed heeft op het verloop van
het verhaal, maar Swartjes' nieuwe systeem gaat een stap verder. De
verhaalwereld wordt bevolkt door verschillende virtuele figuren,
ieder met hun eigen emoties, plannen en doelen. Hiervoor zijn
vooraf 'regels' opgesteld die het gedrag van de figuren bepalen.
Het verhaal ontstaat nu als de verschillende karakters de
interactie aangaan. Swartjes onderzocht voor de 'Virtual
Storyteller' om te beginnen of mensen het leuk vinden om mee te
spelen in zo'n verhaal. Vervolgens onderzocht hij de
randvoorwaarden en regels voor de software.
Improvisatietheater
De promovendus liet zich inspireren door het
improvisatietheater, om erachter te komen of mensen graag meespelen
in een geïmproviseerd verhaal. Via een speciaal ontwikkeld
chatprogramma creëerde hij een fictieve wereld, die bewoond werd
door twee improvisatieacteurs en een proefpersoon. De proefpersoon
wist vantevoren niets, de acteurs alleen dat er een verhaal
moest ontstaan. Uit deze experimenten bleek dat proefpersonen het
erg leuk vonden om mee te doen in het verhaal. Ze hadden vooral
veel plezier in het samenwerken en het ter plekke beslissingen
nemen.
Schrijver
Hoe vertaal je deze werkwijze vervolgens naar regels die
het gedrag van de karakters bepalen, waardoor een 'natuurlijke'
interactie, en daarmee een verhaal, op gang komt? De virtuele
verhalenverteller kan werken met een aantal scenario's, maar er
zullen altijd verrassende dingen blijven gebeuren. Om deze
onvoorspelbare scènes op te vangen moeten de ontwikkelaars continu
op zoek naar aanvullende gedragsregels. De auteur schrijft dus niet
de verhalen, maar bedenkt de regels die bepalen wat er in de
verhalen gebeurt.
Van games tot slecht-nieuwsgeprekken
Virtuele verhalenvertellers kunnen computergames nog
geavanceerder maken: de gamer krijgt nog meer invloed op het
verdere verloop van het spel dan nu al het geval is. Maar ook
buiten de entertainmentindustrie ziet Swartjes toepassingen. Zo zal
deze techniek toepasbaar zijn in managementtrainingen of het
oefenen van lastige situaties zoals slecht-nieuwsgeprekken.
Swartjes verwacht dat over vijf jaar dit nieuwe concept breed wordt
toegepast.
Noot voor de pers
Ivo Swartjes promoveert op 19 mei aan de faculteit
Elektrotechniek, Wiskunde en Informatica. Hij voerde zijn onderzoek
uit bij de vakgroep Human Media Interaction en het centrum voor
telematica en informatietechnologie (CTIT). Hij werd begeleid door
prof. dr. ir. Anton Nijholt en dr. Mariët Theune. Zijn proefschrift
'Whose Story is it Anyway? How Improv Informs Agency and Authorship
of Emergent Narrative' is op verzoek digitaal beschikbaar.
