In de malariabestrijding is tegen bescheiden extra kosten
belangrijke winst te boeken. Dat stellen de Universiteit Twente en
Philips in een adviesrapport aan de Braziliaanse overheid over
nieuwe diagnosetechnologie. De studie is kortgeleden in Parijs op
een wetenschappelijk congres gepresenteerd.
De maatschappelijke impact van nieuwe technologieën aantonen
vanaf hun prilste fase van ontwerp en ontwikkeling, - met dat type
onderzoek slaat de Universiteit Twente een nieuwe richting in,
vertelt Maarten IJzerman, hoogleraar en vakgroepvoorzitter van
Health Technology & Services Research. "Ons advies aan Philips
is een mooi voorbeeld. Voor nieuwe technologieën voor
malariadiagnose doen wij een vroege voorspelling over
gezondheidswinst en kosteneffectiviteit."
Malaria, wereldwijd met 1,5 miljoen slachtoffers infectieziekte
nummer 1, is ook in Brazilië een immens probleem. Hoewel de
gezondheidsvoorzieningen redelijk zijn, moeten mensen van heinde en
verre naar ziekenhuizen komen. En als hun bloedmonsters eerst ter
analyse naar centrale laboratoria gaan, kan behandeling lang op
zich laten wachten.
Point of care-technologie
Beter dan de patiënt naar de zorg te brengen is het omgekeerde,
dat artsen hun malariadiagnose kunnen stellen op de 'point of care'
zelf. Om dit mogelijk te maken had Philips de keuze te investeren
in twee verschillende technologieën: 'Magneto optical
technology'(MOT) en 'Software Aided Microscopy' (SAM). "Onze taak
als UT", aldus IJzerman, "was de prestaties van deze ontwerpen
vergelijken met de manier waarop malaria momenteel wordt
gediagnosticeerd. Daarvoor hebben we voor de Braziliaanse situatie
een besliskundig model, een Markov-model, ontwikkeld.
Met dit model is bekeken hoe vaak een verkeerde diagnose
voorkomt. Twee dingen kunnen er in principe fout gaan, of een
technologie nu hapert of onoordeelkundig wordt gebruikt. Als mensen
namelijk ten onrechte de diagnose malaria krijgen (fout-positieven)
zullen de te vermijden kosten snel oplopen. En het tweede risico:
onthouding van zorg enkel en alleen omdat ze niet als patiënt zijn
aangemerkt (fout-negatieven) drukt uiteraard de
levensverwachting."
Gezondheidswinst
Van beide technische mogelijkheden is de softwaregestuurde
microscopie van SAM er als beste uit gekomen. Aan integratie
daarvan in de eigen medische structuur heeft Brazilië genoeg om
aanzienlijke verbeteringen te realiseren: de onderzoekers
voorspellen via het model een gezondheidswinst van ongeveer 150.000
mensenlevens per jaar; de toegang tot diagnose stijgt van 31% naar
80%. Tegelijk is dit economisch het beste scenario. Zou de overheid
slechts de huidige diagnostiek tot 80% verbeteren, dan betekent een
investering van 22 miljoen een gezondheidswinst van 100.000 levens,
terwijl een combinatie met SAM anderhalf keer zoveel
gezondheidswinst oplevert tegen maar 16 miljoen.
Borstkanker
Onder leiding van IJzerman doet de UT-vakgroep Health Technology
& Services Research meer van dit soort onderzoeken naar de
efficiency van gezondheidsmethodieken. "Met onderzoekers van het
UT-instituut voor biomedische technologie en technische geneeskunde
MIRA werken wij intensief samen op het terrein van imaging en
diagnostics. Zo bekijken we de gezondheidswinst en doelmatigheid
die photoacoustische imaging kan opleveren bij de detectie van
borstkanker. We gaan daarbij uit van twee implementatiescenario's,
de eerste als screeningsinstrument en de tweede als aanvulling op
de ziekenhuisdiagnostiek van borstkanker."
"Een ander voorbeeld is dat we samen met een bedrijf als
Medimate studies en de groep van Albert van den Berg onderzoek doen
naar de potentiële winst die lab-on-a-chip technologie kan
opleveren. Bijvoorbeeld de vraag of een natrium- of kalium-chip tot
gezondheidswinst kan leiden bij patiënten met hart- of nierfalen.
Door een nauwe samenwerking met de traumaregio Euregio en het
Regionaal Overleg Acute Zorg kunnen we dit soort technieken ook
testen in de zorgpraktijk."
"Ons onderzoeksveld heeft enorme potentie. Volgens een recente
publicatie van de Economist spenderen alleen al de VS in de komende
10 jaar 70 miljard dollar extra aan personal medical monitoring
devices. Dat is ongeveer net zoveel als alle kosten van medische
devices in de VS. Het verkrijgen van juiste informatie om
beslissingen te nemen zal de rol van diagnostiek en imaging alleen
maar groter maken."
Noot voor de pers:
Het onderzoek "The Health economic impact of new malaria
diagnostic technologies on malaria control in Brazil" (Breedge
Quinn) is op aanvraag beschikbaar.
Voor nadere informatie kunt u contact opnemen met prof. dr.
Maarten IJzerman, tel: 053-489 3684, e-mail:
m.j.ijzerman@utwente.nl, of met drs. Berend Meijering, afdeling
Communicatie, 053-489 4385, b.meijering@utwente.nl.
