“Betrek docenten meer bij vernieuwing onderwijs”
24 september 2009
Docenten moeten een centrale plaats krijgen in de vormgeving van het onderwijs, stelt onderwijskundige Adam Handelzalts in zijn promotieonderzoek. Hij volgde voor zijn onderzoek twaalf docententeams op twee scholen die de opdracht hadden een nieuw lesprogramma te ontwikkelen. Uit zijn onderzoek komt naar voren dat het goed is om docenten mee te laten werken aan de ontwikkeling van een nieuw lesprogramma. Docenten hebben dan wel behoefte aan verschillende soorten van ondersteuning. Handelzalts promoveerde onlangs aan de faculteit Gedragswetenschappen van de Universiteit Twente.
Scholen hebben de afgelopen jaren steeds meer ruimte van de
overheid gekregen om hun eigen curriculum in te vullen. Docenten
kunnen daarbij een belangrijke rol spelen. Adam Handelzalts van de
Universiteit Twente onderzocht wat de rol van docentontwikkelteams
(DOTs) is bij ontwikkeling van een nieuw curriculum. Omdat docenten
een sleutelrol spelen in leerprocessen, is het juist belangrijk om
de docenten te betrekken bij vernieuwing van het leerplan, aldus
Handelzalts. "Een DOT is een goede manier om het curriculum te
hervormen en de kloof tussen schoolbrede ambities en lespraktijk te
overbruggen, maar om de DOTs beter te kunnen laten functioneren, is
daar wel een aantal aanpassingen voor nodig," concludeert de
Twentse promovendus. Hij heeft een lijst aanbevelingen opgesteld
voor de teams en de schoolbesturen.
Voor zijn onderzoek analyseerde Handelzalts twaalf DOTs,
verdeeld over twee scholen. Hij concludeert dat betrokkenheid van
docenten in curriculumvernieuwingen op school veelbelovend is voor
duurzame verbeteringen, maar dat er wel veel ondersteuning bij
nodig is. Om het werk van de DOTs te ondersteunen moet het
schoolbestuur in eerste instantie ruimte en middelen beschikbaar
stellen.
De eerste aanbevelingen die Handelzalts doet zijn gericht op de
DOTs en betrokkenheid van de schoolleiding. Formele en informele
betrokkenheid motiveert de teams om door te blijven werken
aan curriculumvernieuwing. Schoolleiders moeten in dit opzicht een
andere rol aannemen dan ze gewend zijn. In plaats van besturen,
moeten ze de behoeften en wensen van teams verkennen en
ondersteunen.
Ook op het gebied van beleid doet Handelzalts een aantal
aanbevelingen. Deze zijn vooral gericht op het beschikbaar stellen
van verschillende lesmethoden en praktijkvoorbeelden. DOTs die geen
beschikking hadden over voorbeelden en bij hun oude lesmethoden
bleven, boekten namelijk weinig tot geen vooruitgang.
DOTs kunnen dus een effectieve manier zijn om het schoolcurriculum
te vernieuwen, maar daarvoor moet er vanuit het schoolbestuur wel
voldoende steun zijn. "De docent is immers de belangrijkste factor
in het leerproces, voor zowel de leerling als de manier waarop
wordt lesgegeven. Veranderingen moeten mede vormgegeven worden door
de docenten," concludeert Handelzalts.
Noot voor de pers
Adam Handelzalts promoveerde 17 september aan de faculteit
Gedragswetenschappen in de vakgroep Curriculumontwerp &
Onderwijsinnovatie. Zijn begeleiders waren prof. dr. J.J.H. van den
Akker en dr. N.M. Nieveen. Zijn proefschrift Collaborative
curriculum development in teacher design teams is op verzoek
digitaal beschikbaar.
Contactpersoon voor de pers: Rianne Wanders,
053-4892721
