Een kort betoog schrijven

Het kunnen schrijven of houden van een betoog is een belangrijke vaardigheid voor academisch opgeleiden. In een betoog probeer je de lezer (of luisteraar) te overtuigen van jouw standpunt door dat te verdedigen met behulp van argumenten. Tijdens en na je studie zul je vaak in situaties komen waarbij je een betoog moet houden (bijvoorbeeld: Je schrijft een voorstel voor je afdeling om de organisatie van het werk te verbeteren, met de bijbehorende voor- en nadelen van je voorstel en als conclusie dat jouw voorstel het meest wenselijk is).

Je kunt je betoog in stappen opbouwen:

1. Formuleer je standpuntr

Jouw standpunt is het belangrijkste onderdeel van je betoog. Het is dan ook goed om je lezers direct te laten weten wat je wilt zeggen en waarvan je ze wilt overtuigen. Om je standpunt te formuleren kun je de vier W’s gebruiken: Wat? Waarom? Wanneer? Wie? Bedenk daarnaast waarom je standpunt voor jou belangrijk is en of het op ieder moment geldt, of alleen in een specifieke situatie. Door je standpunt helder op papier te zetten heb je een uitstekende basis om je idee ook te onderbouwen.

2. Zet je argumenten op een rij

Noteer alle argumenten die je voor je standpunt kunt bedenken. Je gaat deze argumenten niet allemaal gebruiken, maar je kunt beter ruim de keuze hebben. Denk niet alleen vanuit jezelf, maar verplaats je ook in de lezer, wat die wil horen, vragen of beantwoord hebben. Noteer alles wat in je opkomt en houd ook rekening met tegenargumenten. Denk daarbij aan vragen als:

- wat zijn de voordelen van mijn mening

- Wat zijn de nadelen

- Wie zijn mijn lezers en wat zijn hun belangen?

- Heb ik gegevens die mijn standpunt rechtvaardigen?

- Maak ik aannames om mijn mening te onderbouwen?

- Kan ik mijn aannames onderbouwen?

- Zijn er andere conclusies mogelijk met mijn argumenten?

- Gebruik ik geen ongeldige of onjuiste argumenten?

3. Selecteer sterke argumenten en tegenargumenten

Om je betoog kracht bij te zetten kun je alleen écht sterke argumenten gebruiken. Selecteer daarom een aantal ijzersterke argumenten uit het lijstje. Als er reële argumenten tegen je stelling zijn, dan kun je die niet zomaar onder tafel schuiven, je zult hier serieus op in moeten gaan. Dus ook de belangrijkste tegenargumenten moet je selecteren.

4. Maak een blauwdruk voor je betoog

Omdat je vaak meerdere argumenten nodig zult hebben om je mening te onderbouwen, is het handig om, voordat je met het daadwerkelijke schrijven begint, een argumentenstructuur te maken. Dit kan door bijvoorbeeld een visueel schema te maken:

- je standpunt is het uitgangspunt en vandaar uit maak je een soort ‘takken’ naar de verschillende sterke argumenten die je heb geselecteerd. Soms heeft een argument zelf ook weer een onderbouwing nodig of is het goed voor een argument een aantal tegenargumenten te noemen die vervolgens eenvoudig onderuit kan halen (ondergeschikte argumentatie).

- Ook de tegenargumenten die je hebt geselecteerd zet je in dit schema en uiteraard zorg je er dat de tegenargumenten stuk voor stuk kunnen worden gepareerd met een goed argument vóór.

- Nummer de geselecteerde argumenten en tegenargumenten in de volgorde dat je ze wil gaan behandelen. Nummer ook de ondergeschikte argumenten (1.1, 1.2, 1.3 etc.). Zet bij de pijlen (of takken) in je schema verbindingswoorden zoals: ten eerste, ten twee, daarbij komt. Bij de pijlen tussen de hoofd argumenten en de ondergeschikte argumenten kun je verbindingswoorden zetten als: immers, omdat, namelijk, want. Zo kun je controleren of je structuur klopt.

5. Schrijf je betoog

Als je argumentatieschema goed is, kun je je tekst gaan schrijven. Bij een kort betoog kun je het beste openen met je standpunt en voor elk argument een alinea gebruiken. Wijd niet nodeloos uit over je argumenten, houd het beknopt: hoe meer woorden je nodig hebt, hoe zwakker je argumenten overkomen. Vergeet niet in je betoog zelf al de tegenargumenten te noemen (bijvoorbeeld de aanschaf van een nieuwe machine levert niet alleen winst op maar vergt ook een onverwachte investering) en te pareren door vervolgens de nadruk legt op de voordelen en mogelijkheden, voorkom je dat het tegenargument de overhand krijgt. Bovendien laat je zien dat je aan alle mogelijkheden hebt gedacht, zowel de mogelijkheden die in jouw straatje passen, als de mogelijkheden die je standpunt ondermijnen.

6. Lees je betoog nog één keer goed na

Als je betoog helemaal af is, kun je het het beste nog een keer goed nalezen. Kijk niet alleen naar spel- en grammaticafoutjes, maar controleer ook of je wel één lijn blijft volgen en je niet van de hak op de tak springt, en ook of de argumenten goed naar voren komen en de conclusie die je trekt helder en gerechtvaardigd is.

Bronnen:

http://www.carrieretijger.nl/functioneren/communiceren/schriftelijk/modellen/betoog-schrijven

http://www.hoedoe.nl/werk-carriere/communicatie/hoe-schrijf-ik-een-betoog

## ga naar overzicht generieke vaardigheden