Promotie Margaret Matinga

Experiences, Perceptions and Responses to the energy-health nexus: a Multi-level Grounded ethnography

Ongeveer 2,5 miljard mensen zijn wereldwijd afhankelijk van biomassa brandstoffen bij het koken. Biomassa is eigenlijk een verzamelnaam voor biologisch afval dat via allerlei processen weer omgezet kan worden in bruikbare energie. Voorbeelden zijn brandstoffen als brandhout, mest en paraffine. Jaarlijks vinden 1,6 miljoen personen, meestal vrouwen, hierbij de dood, meestal als gevolg van ademhalingsproblemen. Het huidige onderzoek heeft zich voornamelijk tot deze negatieve gevolgen voor de gezondheid beperkt. Promovenda Margaret Njirambo Matinga onderzoekt echter in haar proefschrift hoe mensen de gevolgen van deze vorm van energieverbruik ervaren en hoe zij daarop reageren. Door die percepties en ervaringen vanuit het perspectief van de betrokkenen te onderzoeken, was Margaret Matinga instaat te verklaren waarom zoveel huishoudens vast blijven houden aan hun traditionele wijze van koken, ondanks het feit dat alternatieve, moderne energievoorzieningen beschikbaar waren.

De promotie van Matinga is op 29 september om 16.45 uur in de Waaier.

Margaret Njirambo Matinga (afkomstig uit Malawi) maakte voor haar studie gebruik van een kwalitatieve onderzoeksbenadering. Ze onderscheidt hierbij vier niveaus, internationaal, nationaal, lokaal en dat van de huishoudens. Vanwege de verschillende eigenschappen binnen deze niveaus zijn meerdere technieken van onderzoek ingezet. Twee dorpen in de Zuid-Afrikaanse Provincie Oostkaap, vormen het onderzoeksgebied. Een dorp heeft geen elektriciteit en geen moderne infrastructuur zoals een ziekenhuis en stromend water. Het tweede dorp beschikt hier wel over en heeft bovendien drie moderne scholen. De verschillen tussen de twee dorpen maken een vergelijking van ervaringen en reacties mogelijk.

Kern van het onderzoek vormt het huishoudniveau. De onderzoeksgegevens op dit niveau zijn ontleend door gebruik te maken van interviews, observaties, het tekenen van kaarten en het inschalen van de huishoudens naar rijkdom en bezit.

Belangrijkste conclusie op huishoudniveau is dat de ervaringen en reacties van de actoren op dat niveau een uitgesproken “gender” karakter hebben. Het gaat hierbij om verschillende normen en waarden die bestaan over mannen en vrouwen. Zo ondervinden de meeste vrouwen wel spierklachten, hoestbuien en pijn in de borst maar beschouwen zij dit als normale klachten die bij het dagelijks leven horen. De vrouwen zijn immers gewend om vanaf hun vijfde jaar betrokken te zijn bij het dragen van zware lasten van brandhout en mest. Met behulp van zes begrippen legt Matinga uit waarom deze vrouwen hun klachten niet zien als een aan energie gecorreleerd gezondheidsprobleem.

Meer informatie:

De promotie van Margaret Njirambo Matinga is op 29 september 2010, 16.45 uur in gebouw de Waaier. Het proefschrift van Matinga is op te vragen bij de vakgroep CSTM, Twente Centre for Studies in Technology and Sustainable Development. De promotoren van Margaret Matinga zijn prof. dr. Nico G. Schulte Nordholt en prof. dr. Sjaak D. M. van der Geest, medisch antropoloog van de UvA, en dr. Joy S. Clancy (CSTM), is assistent promotor.

Meer informatie: Universiteit Twente, faculteit Management & Bestuur, drs. Martine van Hillegersberg, 053-489 2410, e-mail m.vanhillegersberg@utwente.nl