Masterclass Integriteit & Ethiek

Van overheids- en andere organisaties, en van medewerkers en leidinggevenden daarbinnen, wordt verwacht dat ze onkreukbaar en geloofwaardig zijn. Dat ze hun taak zijn toegewijd. Dat ze zorg en respect hebben voor collega’s, cliënten en opdrachtgevers. Dat ze geen oneigenlijke en met hun taak conflicterende doelen nastreven.

Integriteit en ethiek, en de daarmee samenhangende morele dilemma’s, behoren voor overheidsorganisaties (misschien nog wel meer dan voor profitorganisaties) tot te belangrijkste opdrachten en uitdagingen: vrijwel dagelijks komen de actualiteit en de weerbarstigheid van het integriteitsvraagstuk via de media bij ons binnen.

Centrale en lokale overheden zoeken naar effectieve vormen van integriteitsbeleid en de instrumentatie daarvan. De aandacht voor integriteit wordt onder meer gemarkeerd door het verschijnen, in 2003, van de Nota Integriteitsbeleid openbaar bestuur en politie. Ook zijn er intussen verschillende structuren en instrumenten ontwikkeld rond het thema integriteit, zoals bijvoorbeeld integriteitscodes, vertrouwenspersonen, compliance officers, en integriteit bureaus.

De huidige postmoderne tijd wordt gekenmerkt door onder meer globalisering én individualisering, door mobiliteit, en het losraken van tradities. Ook in het publieke domein neemt de complexiteit toe van verhoudingen en organisatievormen. Denk bijvoorbeeld aan internationale samenwerking en de daarmee samenhangende interactie tussen waardensystemen. Ook de uitbesteding van overheidstaken aan private partijen stelt de overheid voor morele dilemma’s. Het lijkt steeds lastiger en tegelijk noodzakelijker een integere overheid gestalte te geven.