Narratieve psychologie
Sinds enkele decennia bestaat in de psychologie een nieuwe stroming die narratieve psychologie wordt genoemd. Centraal staat de aanname dat we in een door verhalen gevormde wereld leven. Mensen creëren betekenis door ervaringen te structureren in temporeel betekenisvolle en samenhangende gebeurtenissen: verhalen met een plot. Deze aanname impliceert dat onze zelfidentiteit een geconstrueerd narratief is. De ontwikkeling van zelfidentiteit vraagt om reflexiviteit. De narratieve psychologie sluit aan bij laatmoderne of postmoderne kenmerken van onze samenleving.
Binnen de narratieve psychologie bestaan verschillende theorieën. Sommige theorieën leggen de nadruk op een relatief stabiele en autonome identiteit. Andere theorieën benadrukken dat er geen autonoom zelf is, maar enkel sociaal geconstrueerde identiteiten die fragmentarisch en voortdurend aan verandering onderhevig zijn. De narratieve psychologie bestudeert o.a. kenmerken van levensverhalen in relatie tot gedrag en geestelijke gezondheid. Het bestudeert ook hoe zelfidentiteit tot stand komt in relatie tot levensloop, cultuur en sociale context. Primaire bronnen van onderzoek zijn geschreven en gesproken verhalen en de interacties tussen mensen. Narratieve en oplossingsgerichte therapie en life-review sluiten nauw aan bij de narratieve psychologie.
Lopende projecten:
De rol van life-review en reminiscentie in preventie van depressie en angst op latere leeftijd
Medewerkers:
Publicaties:
Bohlmeijer, E., & Westerhof, G. J. (2010). Op verhaal komen: Herinneringen als bron van wijsheid. Amsterdam: Boom.
Korte, J., & Bohlmeijer, E.T. (2010). Een cursus voor 55-plussers met depressieve klachten en angstgevoelens. ‘De verhalen die we leven’. Denkbeeld, 22(3), 12-15.
Webster, J. D., Bohlmeijer, E. T., & Westerhof, G. J. (2010). Mapping the future of reminiscence: A conceptual guide for research and practice. Research on Aging, 32, 527-564.
Westerhof, G. J. (2010). “During my life so much has changed that it looks like a new world to me”: A narrative perspective on identity formation in times of cultural change. Journal of Aging Studies, 24, 12-19.
Westerhof, G. J., Bohlmeijer, E. T., & Webster, J. D. (2010). Reminiscence and mental health: A review of recent progress in theory, research, and intervention. Ageing and Society, 30, 697-721.
Westerhof, G. J., Bohlmeijer, E. T., Van Beljouw, I. M. J., & Pot, A. (2010). Improvement in personal meaning mediates the effects of a life review intervention on depressive symptoms in a randomized controlled trial. Gerontologist, 50, 541-549.
Westerhof, G. J., & Kuin, Y. (2010). Groen en Grijs: Een interventie om het contact tussen jongeren en ouderen te verbeteren [Green and grey: An intervention to improve the relations between young and old]. In C. Bode & L. Consoli (Eds.), Oud en jong: Verschillende generaties in Nederland (pp. 120-138). Nijmegen: Valkhof Pers.
Westerhof, G.J., Lamers, S. M. A., & De Vries, D. R. S. L. (2010). Effecten van het ophalen van autobiografische herinneringen op emotioneel welbevinden bij ouderen. Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie, 1, 5-12.
Bohlmeijer, E., Westerhof, G. J., Randall, W., Tromp. T., & Kenyon, G. (under review). Narrative Foreclosure in Later Life: Preliminary considerations for a new sensitizing concept.
Korte, J., Bohlmeijer, E.T., & Smit, F. (2009). Prevention of depression and anxiety in later life: design of a randomized controlled trial for the clinical and economic evaluation of a life-review intervention. BMC Public Health, 9:250.
Korte, J., Bohlmeijer, E.T., Westerhof, G.J., & Pot, A.M. (under review). reminiscence and adaptation to critical life events in older adults with mild to moderate depressive symptoms.
Westerhof, G. J. (2009). Identity construction in the third age: The role of self-narratives. In H. Hartung & R. Maierhofer (Eds.), Narratives of lives: Mediating age (pp. 55-69). Münster: LIT
Westerhof, G. J. (2008). De analyse van levensverhalen: Een psychologisch perspectief [The analysis of life narratives: A psychological perspective]. Kwalon, 13 (2), 17-22.
Bohlmeijer, E., Mies, L., & Westerhof, G. J. (Eds.). (2007). De betekenis van levensverhalen [The meaning of life stories]. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.