Scripties uitgelicht: Evaluatie van een online-programma in de geestelijke gezondheidszorg

Bij de geestelijke gezondheidszorg organisatie Dimence (Almelo) kunnen cliënten met een angst- of stemmingsstoornis kiezen voor een online of ‘face-to-face’ behandeling. Gedurende de wachttijd voor behandeling krijgt hij altijd een online psycho-educatie programma met e-mailbegeleiding van een behandelaar aangeboden. Na deze kennismaking met online behandeling kan de cliënt een keuze maken of hij door wil gaan met online behandeling of kiest voor ‘face-to-face’ behandeling. In augustus 2011 is een onderzoek gestart naar het gebruikersprofiel, motivatie en gedrag bij dit programma. De resultaten van het onderzoek geven zicht op voor wie online behandeling het meest geschikt is en waarom. De eerste uitkomsten hiervan volgen nog. Voorafgaand aan dit onderzoek zijn er drie kwalitatieve vooronderzoeken gedaan (in de vorm van afstudeerscripties). Hierbij is gekeken naar de ervaren gebruikersvriendelijkheid, de redenen voor cliënten om online behandeling te vervolgen of te stoppen alsmede de evaluatie van het programma en het implementatieproces door hulpverleners.

Uit het onderzoek naar de gebruiksvriendelijkheid van het online programma zoals cliënten met een depressieve stoornis dit ervaren, is gebleken dat de informatie en de inhoud van het programma wordt gewaardeerd. Hierdoor kon aan de voorwaarden van kwaliteit van zorg voldaan worden. Problemen met de gebruikersvriendelijkheid en implementatie kwamen daarentegen veelvuldig voor. Zo voldeed het programma niet altijd aan de verwachtingen en zouden bepaalde functies moeten worden toegevoegd of verbeterd. Ook was er kritiek rondom de opmaak van het programma. Uit het tweede onderzoek is naar voren gekomen dat cliënten doorgaan met online behandeling wanneer zij het prettig vinden flexibel te zijn in tijd en locatie, te schrijven over de klachten en geen problemen met de interactie via de computer te ervaren. De belangrijkste redenen die cliënten noemen om niet door te gaan met de behandeling zijn: geen aansluiting met de klachten ervaren, voldoende vermindering van de klachten na de psycho-educatie module en het gebrek aan persoonlijk contact tijdens het maken van de oefeningen. Vanuit het laatste onderzoek, waarbij gekeken is naar de tevredenheid over de implementatie van online behandeling bij behandelaren, stond centraal dat het implementatieproces van groot belang is. Met name problemen in de structuur van de organisatie hebben gezorgd voor problemen in het implementatieproces. Daarbij is met name kritiek op de manier waarop het programma is ingevoerd in het team. Met name het ontbreken van de mogelijkheid om zelf betrokken te raken bij het proces was een negatief punt voor de meeste hulpverleners. Ten opzichte van onlinebehandeling zelf zijn de geïnterviewde behandelaren positief, maar met name de negatieve beleving van de structuur van de organisatie lijkt tot een implementatieprobleem te hebben geleid. Vanuit het onderzoek zijn diverse aanbevelingen richting Dimence alsmede de programma-ontwikkelaar gedaan. Deze zullen worden meegenomen in de verdere ontwikkelingen bij het introduceren van internet behandeling.

Contact:

Dr. Lieke Christenhusz
Martine Fledderus MSc