Zelfhulpcursus Voluit leven zeer effectief

Uit onderzoek blijkt dat een zelfhulpcursus, waarin mensen leren hun verzet tegen psychisch leed op te geven, een goede methode is om lichte tot matige depressieve klachten en angstklachten te verminderen.

In een studie uitgevoerd door Martine Fledderus, Ernst Bohlmeijer, Marcel Pieterse en Karlein Schreurs blijkt dat de zelfhulpcursus Voluit Leven met e-mailbegeleiding een goede methode is om lichte tot matige depressieve klachten of angstklachten te bestrijden en de geestelijke gezondheid van mensen te verbeteren. In het onderzoek is gebruik gemaakt van de zelfhulpcursus Voluit Leven. Deelnemers kregen een boek, waaruit ze wekelijks een hoofdstuk moesten lezen, en een audio-cd met diverse mindfulness-oefeningen die ze moesten doen. Deelnemers besteedden enkele uren per week aan de cursus.

De cursus is gebaseerd op Acceptance and Commitment Therapy (ACT) gecombineerd met mindfulness oefeningen. ACT is een nieuwe vorm van gedragstherapie waarin mensen leren hun negatieve gedachten en emoties te aanvaarden, in plaats van ze te vermijden of te controleren. Bij mindfulness leren mensen meer in het hier en nu te leven en bewust te worden van hun automatische reactiepatronen. De groepscursus Voluit Leven werd in eerder onderzoek onderzocht en bleek effectief te zijn in het verminderen van psychische klachten en in het verhogen van de positieve gezondheid.

In totaal deden 376 mensen mee aan het onderzoek. Deze werden verdeeld over drie onderzoeksgroepen: een groep die intensieve e-mailbegeleiding kreeg, een groep die minimale e-mailbegeleiding kreeg en een controlegroep die de cursus niet volgde. 

Voorafgaand aan het onderzoek werd met online vragenlijsten bepaald in welke mate de deelnemers kampten met depressieve klachten, angstklachten en vermoeidheid. Negen weken na afronding van de cursus werd dit wederom gemeten. Voor aanvang van het onderzoek had ongeveer 83 procent van de deelnemers klinisch relevante depressieve klachten. Na de cursus bleek dat nog slechts bij 30 procent van deelnemers het geval, tegen 70 procent in de controlegroep. Na afloop van de cursus bleek er ook een grotere afname in angst- en vermoeidheidsklachten en een toename van de geestelijke gezondheid bij de deelnemers die de cursus hadden gevolgd.

Er werd geen significant verschil tussen de twee groepen met e-mail begeleiding gevonden. Dit impliceert dat voor deze interventie proces e-mailbegeleiding voldoende is voor het behalen van deze effecten en dat meer begeleiding de uitkomsten niet verbeteren. Deze bevinding geeft aan dat de zelfhulpcursus eenvoudig geïmplementeerd kan worden in een geestelijke gezondheidszorg instelling waarbij de therapeut weinig tijd nodig heeft voor het begeleiden. Vervolg onderzoek zou kunnen bekijken of de cursus met nog minder begeleiding uitgevoerd zou kunnen worden. Daarbij is deze zelfhulpcursus mogelijk meer kosten-effectief dan face-to-face therapie wat een belangrijke voorwaarde is om het op grote schaal te kunnen implementeren.

Voor meer informatie over de effecten van de groepscursus Voluit Leven.

Bohlmeijer ET, Fledderus M, Rokx TAJJ, Pieterse ME. (2011).Efficacy of an Early Intervention Based on Acceptance and Commitment Therapy for Adults with Depressive Symptomatology: Evaluation in a Randomized Controlled Trial. Behaviour Research and Therapy, 49, 62-67.

Fledderus M, Bohlmeijer ET, Smit F, Westerhof GJ. (2010). Mental Health Promotion as a New Goal in Public Mental Health Care: A Randomized Controlled Trial of an Intervention Enhancing Psychological Flexibility. American Journal of Public Health, 100, 2372-2378.

Contact:

Martine Fledderus MSc, m.fledderus@utwente.nl, 053 489 6098