Keynotes

Research and the new lives of teachers

There has been much research and writing about the work and lives of teachers over the last fifty years and the negative and positive influences on their capacities to teach to their best over their careers and in changing and challenging policy, personal and societal contexts. Research has highlighted, especially, the importance of motivation, commitment, professional identity and emotional resilience to teacher well being, effectiveness and retention. Parallel to this has been research on teaching as practice based , reflective inquiry and teachers themselves as researchers. Some, though by no means all of this research has been associated with knowledge production, transfer, change and the role of universities. This lecture will revisit these landscapes and examine what research teaches us about the conditions necessary for the successful implementation of sustainable change in schools.

Leren in ICT gebaseerde leeromgevingen;

trends, ontwikkelingen en ... bewijs vanuit onderzoek

Scholen staan tegenwoordig vol met computers. Leerlingen maken verslagen en presentaties en zoeken informatie op internet. De software die hiervoor gebruikt wordt is niet specifiek voor onderwijs ontworpen en heeft meer algemene doelen (bijv. Microsoft Office™ en Google™). De bestaande apparatuur wordt, uiteraard, ook gebruikt voor het onderwijzen van computervaardigheden. Het gebruik van educatieve programma’s die speciaal ontworpen zijn voor het leren van kennis en vaardigheden in een specifiek domein komt veel minder vaak voor. Educatieve programma’s die door uitgevers meegeleverd worden met boeken zijn meestal fraai vormgegeven en in principe nuttig maar vrij conservatief van aard. Vaak betreft het fraai vormgegeven animaties, remediërende oefeningen (bijv. voor talen) of quiz-achtige programma’s waarin eenvoudige feitenkennis wordt aangeboden en geoefend. ICT kan in principe worden gebruikt voor het realiseren van innovatief onderwijs, maar in de praktijk blijkt dat scholen eerder ICT-toepassingen gebruiken die traditionele methodes ondersteunen en in stand houden. In deze presentatie zal ik voorbeelden laten zien van ICT toepassingen die mogelijkheden bieden die niet of nauwelijks op andere manieren geboden kunnen worden en die tot innovatieve en effectieve manieren van onderwijs leiden. Te denken valt aan games, simulaties, artificiële laboratoria, faciliteiten voor samenwerkend leren, on-line delen van materiaal, leren door ontwerpen, cognitive tools en mogelijkheden tot individuele automatische feedback. Hierin blijft de rol van de docent, zoals ik zal toelichten, vaak centraal, maar anders. Voor veel van dit soort ontwikkelingen is recent onderzoek voorhanden dat aantoont dat deze nieuwe benaderingen effectieve vormen van onderwijs kunnen zijn. Manieren om deze nieuwe technologieën ook echt in de klas te krijgen zullen worden geëxploreerd.

Vroeg of laat selecteren in het onderwijs? Enkele reflecties van een onderzoek van onderwijseffectiviteit

Het Nederlands onderwijssysteem kent een belangrijk moment van selectie na groep 8 van het primair onderwijs. De meningen verschillen over de wenselijkheid en de effectiviteit van deze selectie: te vroeg of juist te laat? Onderzoek laat geen eenduidig beeld zien. Er zijn goede empirische argumenten om niet te vroeg te selecteren, vroege selectie zou nadelig zijn voor

leerlingen met een lagere sociaaleconomische achtergrond en vroege selectie zou segregatie

bevorderen. In een recent uitgebracht advies van de Onderwijsraad wordt deze problematiek behandeld en zij komt met een reeks aanbevelingen. De aanbevelingen hebben vooral betrekking op een meer gedifferentieerde aanpak van de selectie. De Onderwijsraad beveelt aan dat er geen

verplicht uitstel is voor selectie voor iedereen, maar de overheid en de scholen zouden zich beter kunnen richten op verbeteringen in het huidige stelsel om bestaande zwaktes tegen te gaan. In

deze keynote wordt vanuit het perspectief van onderwijseffectiviteit ingegaan op de

achtergronden van het advies en op de aanbevelingen. Tevens wordt een vergelijking gemaakt met dezelfde problematiek die ook in Vlaanderen speelt.