DOT NatuurScheikunde Onderbouw

De natuur – scheikunde onderbouwlespraktijk verbeteren

Context- De ontwikkelingen in het onderwijs volgen elkaar snel op. In september 2013 worden nieuwe examenprogramma’s voor natuurkunde en scheikunde in de bovenbouw havo en vwo ingevoerd en dat heeft uiteraard gevolgen voor het onderwijs in deze vakken in de onderbouw. In beide vernieuwingen staat contextconcept onderwijs centraal, en daarmee de manier waarop leerlingen natuurwetenschappen leren en de daarbij passende toetsing. Dit is het eerste aandachtspunt voor deze DOT.

Differentiatie is in de onderbouw belangrijk omdat alle leerlingen voldoende natuurwetenschappelijk kennis en vaardigheden moeten opdoen om volwaardig in de samenleving te kunnen participeren (scientific citizenship). Een deel van de leerlingen zal kiezen voor een natuurprofiel en moet zich daarop ook kunnen voorbereiden. Beide groepen volwaardig bedienen is een tweede aandachtspunt voor deze DOT.

Enthousiasmeren van leerlingen voor natuurwetenschappen kan op verschillende manieren plaatsvinden. Een ervan is leerlingen zinvolle, interessante en uitdagende activiteiten laten doen in en buiten de les. Dat kunnen practica of onderzoekopdrachten zijn, maar ook ICT opdrachten als animaties, simulaties of het gebruik van specifieke software. Het zoeken, (her)ontwerpen en daarna in de klas gebruiken van dergelijke opdrachten is een derde aandachtspunt voor deze DOT.

Beschrijving activiteiten – De deelnemers bepalen tijdens de eerste bijeenkomst de onderwerpen en werkwijze, en maken een globale planning. Centraal staan het (her)ontwerpen van materialen, gebruik hiervan in de klas en uitwisseling van ervaringen en leerresultaten van leerlingen. De materialen worden hierna indien nodig aangepast voor gebruik in volgende jaren. Afhankelijk van de onderwerpen werken we bij het ontwerpen in kleinere of grotere groepen, maar de tussenproducten worden steeds door de voltallige groep besproken.

Omdat het uiteindelijk om het leren van leerlingen gaat, wordt speciale aandacht geschonken aan het in kaart brengen van het leerproces van leerlingen en aan het meten van de leeropbrengsten. Voor het in kaart brengen van het leerproces zullen bestaande materialen en methoden aan de omstandigheden in de onderbouw worden aangepast en gebruikt. Bij toetsing en evaluatie gaat het om ‘gewone’ toetsen die geschikt zijn om vast te stellen of de leerdoelen gehaald zijn, en om alternatieven zoals praktische opdrachten, presentaties, posters etc. en de beoordeling daarvan met rubrics. Uiteraard speelt bij toetsing het kiezen van het juiste profiel door leerlingen een belangrijke rol.

Resultaten