Door Ellen de Wit

Als je aan gedogen denkt, denk je misschien aan het drugsbeleid. Maar gedogen houdt veel meer in. Het woordenboek geeft er de volgende synoniemen voor: dulden, tolereren, toestaan. Wij, Nederlanders, passen het toe zonder erover na te denken. Maar voor mensen uit andere culturen is het niet vanzelfsprekend.

Onderzoek
Dr. H. Yang , onderzoeker bij de Universiteit Twente, snapte niks van het schijnbaar typisch Nederlandse “gedogen”. Ook kon hij er niks over vinden tijdens een literatuurstudie. Zodoende plaatste hij een oproep met de vraag of een student interesse had om onderzoek te doen naar het fenomeen. Psychologiestudente Wendy Barendregt (foto boven) van de Universiteit Twente leek het erg interessant en schreef haar er masterscriptie over. Zij is de eerste die onderzoek heeft gedaan naar dit gedogen op cultureel gebied.

Gedogen
Als iemand tegen je regel of waarde in gaat, kun je twee dingen doen; het “tegen de regel in gaan” toestaan of niet toestaan. Indien je het toestaat, gedoog je. Voor je tot een beslissing bent gekomen het je de situatie pragmatisch bekeken op grond van de regel of waarde èn belangen. Als je gedoogt, ben je tot de conclusie gekomen dat belangen van op dat moment belangrijker zijn dan de regel of waarde.
“Rechtsaf voor fietsers vrij” is een mooi voorbeeld van gedogen. Het is eigenlijk verboden om door rood te rijden. De regel dat je niet door rood mag fietsen is er voor je veiligheid. Maar als je gewoon rechtsaf zou slaan, is er niks aan de hand met de veiligheid. Waarom zou je dan wachten voor een rood stoplicht? Op zo’n moment is je belang “door willen fietsen” belangrijker, dus laat je de regel voor wat het is en fiets je gewoon door.

Nederlandse geschiedenis van gedogen
Gedogen is iets typisch Nederlands. Maar hoe is dat in onze cultuur terecht gekomen?
Nederland was vroeger al een handelsland. In een handelscultuur is het belangrijk om niet alleen naar je eigen belangen, maar ook naar belangen van de handelspartner te kijken. Af en toe moet je iets doen dat tegen je principes in gaat om handelsrelaties in stand te houden. Tijdens het gevecht tegen het water was gedogen ook belangrijk. Het was hierbij belangrijk dat we elkaar hielpen om droge voeten te houden. Samen zorgde je er voor dat er sloten en dijken kwamen. Op deze manier werkte je aan de belangen van iedereen. Mensen zagen elkaar als gelijken en dit is een erg belangrijk aspect van gedogen. Als men elkaar niet als gelijken zou zien, zou men elkaars belangen ook niet even zwaar kunnen laten meewegen en zouden we in mindere mate gedogen.