Chronische pijn en toch vitaal

Karlein Schreurs ontwikkelt nieuwe pijnbehandeling

25 maart 2013

Een op de vijf Nederlanders heeft last van chronische pijnklachten zoals rugpijn, fybromyalgie, nek- en schouderpijn of chronische vermoeidheid. “Chronische pijn is aan de buitenkant vaak niet te zien, maar heeft een grote invloed op het dagelijks leven,” vertelt Karlein Schreurs. “Die pijn beïnvloedt de stemming, werken, huishouding en sociale contacten. Dat er pijnklachten zijn zonder letsel of nadat letsel is hersteld, is vanuit traditionele medische modellen niet goed te verklaren. Het wordt echter steeds duidelijker dat ontregelingen van het zenuwstelsel en het stresssysteem een rol spelen bij het chronisch aanblijven van pijnklachten. Ook emotionele, cognitieve, sociale en omgevingsfactoren spelen een rol.”

Twijfel verzekeraars
Huidige methodes op het gebied van pijnrevalidatie worden bij chronische pijn steeds vaker in twijfel getrokken door verzekeraars. “Het is moeilijk voor te stellen dat, in een tijd waarin medische hoogstandjes gewoon zijn geworden, zoiets algemeens als pijn niet kan worden uitgebannen. En toch is dit de realiteit. Voor een cliënt met chronische pijn zit er niets anders op dan met de pijnklachten zo goed mogelijk te leven. Het paradoxale is dat pijn en de lasten ervan meestal wel afnemen als een cliënt zijn leven weer op de rit heeft.”

‘Haal meer uit je leven met pijn’
De vakgroep Psychologie, Gezondheid & Technologie van de Universiteit Twente ontwikkelde verschillende zelfhulpcursussen en online interventies op basis van ACT. De ACT-therapie wordt sinds 2010 in negen revalidatiecentra in Nederland toegepast.
De online cursus ‘Haal meer uit je leven met pijn’ bleek effectief. Via advertenties in landelijke dagbladen werden 238 cliënten geworven. Deelnemers hebben wekelijks mailcontact met een persoonlijke begeleider. Psychologiestudenten in de laatste fase van hun studie treden op als coaches. Aan het einde van de cursus is er een significant grotere afname van intensiteit van pijnklachten, interferentie van pijnklachten in het dagelijks leven, pijnvermijding en beperkingen, en verbetering van het psychisch functioneren bij deelnemers aan de cursus. In de jongere leeftijdscategorie (jonger dan 53 jaar) schatten deelnemers na behandeling hun vermogen tot werken hoger in dan de controlegroepen. Het is dus mogelijk om aspecten van zorgconsumptie en werkvermogen te beïnvloeden. Bovendien wordt er gewerkt aan mobiele interventies, zoals een smartphoneapp die ondersteunt in nazorg.”

Disbalans
Schreurs: “De zelfhulpcursussen en online interventies kunnen bijdragen aan een oplossing voor de disbalans in vraag en aanbod van behandelingen. Deze therapie combineert de sterke kanten van multidisciplinaire behandelingen met het zelfmanagement door cliënten. De effecten van de online interventie zijn even groot als de effecten van medische en niet-medische behandelingen bij chronische pijn en vergelijkbaar met de resultaten van behandelingen in het Roessingh.

Online behandelingen kunnen traditionele behandelingen niet helemaal vervangen, maar bieden zeker veel voordelen. De problematiek van cliënten in Roessingh is vaak meer complex dan bij de deelnemers aan de online interventie, maar door online en face-to-face behandelingen slim te combineren, kunnen wachtlijsten korter en kunnen er veel meer cliënten worden geholpen, zonder dat daar veel meer behandelaars voor nodig zijn.”

Oratie

Op 28 maart 2013 om 16.00 uur spreekt prof. dr. K.M.G. Schreurs haar (openbaar toegankelijke) intreerede uit in de Prof. ir. M.P. Breedveld-zaal van gebouw de Waaier op de campus van de Universiteit Twente. Voor meer informatie of een digitale versie van de oratietekst ‘Chronisch pijn en toch vitaal, een uitdaging voor de cliënt en de gezondheidszorg’, kunt u contact opnemen met Jochem Vreeman of Martine van Hillegersberg, afdeling Persrelaties van de Universiteit Twente.