DIES NATALIS 2012: ‘Riding the wave’ en ‘in het midden vliegen’Dies Natalis 2012: ‘Alles stroomt’1 december 2012 |
|
|
|
Panta rhei, alles stroomt, was het thema van de Dies Natalis 2012 van de Universiteit Twente. Zo ook onze moraal, die meebeweegt met de techiek. ‘In het midden vliegen’ is het devies van diesredenaar Peter-Paul Verbeek, zoals Icarus destijds niet te hoog en niet te laag mocht vliegen. In het onderwijs en onderzoek is ook alles in beweging, aldus rector Ed Brinksma. Toch ziet hij het soms ook als ‘back to the future’. De techniek die de Universiteit Twente ontwikkelt, kan ons voor ethische dilemma’s plaatsen, schetst techniekfilosoof Peter-Paul Verbeek. Want, als je een chip ontwikkelt die de mannelijke vruchtbaarheid test, is het maar een kleine stap verder en je kunt de spermacellen voor een jongetje, scheiden van de spermacellen voor een meisje. Simpelweg door het verschil in gewicht van de cellen. Dat is nu nog verboden, maar waarom en hoe lang nog? Ook de Google-bril, die ons allerlei informatie verschaft over de persoon die we aankijken, is dat iets wat wij willen? De grenzen tussen techniek en mens zijn allang aan het vervangen, we worden een soort hybriden. Maar ligt daarmee hubris, overmoed, niet op de loer? Niet voor niets lijken die twee woorden sterk op elkaar. Peter-Paul Verbeek - Dies Natalis 2012 from University of Twente on Vimeo.
Icarus Verbeek haalt de mythe van Icarus aan, die met zijn vader Daedalus opgesloten zit op Kreta. Daedalus ontwerpt vleugels voor zijn zoon en hemzelf en waarschuwt: vlieg niet te laag, want dan absorberen de vleugels het water van de zee. Vlieg niet te hoog, want dan smelt de was en stort je in zee. Icarus, in zijn jeugdige overmoed, vliegt te hoog en stort in zee. Dicht op de huid Vertaald naar de ethiek, constateert Verbeek dat ethiek nu al beinvloed wordt door technologische ontwikkelingen – het begint al met het muntje in het supermarktkarretje -: hoe kan diezelfde ethiek dan oordelen over techniek? Volgens Verbeek moeten we niet pretenderen de vraag te stellen of we bepaalde technologie eigenlijk wel hadden moeten maken. Is de technologie er, dan is de wereld al veranderd en moeten we er wat mee. Maar wie er onbezonnen mee aan de haal gaat, is overmoedig. Verbeek wil heel dicht op de huid van de techniek kruipen, experimenteren. De ethiek komt van binnenuit. We moeten ermee leren leven dat onze moraal zich met de techniek meebeweegt, zoals Icarus moest leren vliegen met zijn vleugels. 58000 online studenten Eerder schetste Rector Magnificus Ed Brinksma, die in 2013 aan zijn tweede termijn begint, dat ook in het onderwijs en onderzoek ‘alles stroomt’. Hij noemt als voorbeeld de snelle ontwikkelingen die zich hebben voltrokken in de ICT, in navolging van de Wet van Moore. En ook de consequenties van die ontwikkelingen. Studenten kunnen tegenwoordig online colleges volgen en certificaten halen. Het vak Artificial Intelligence van Stanford University, een online course, is het afgelopen jaar 58.000 keer gevolgd. Geen ontwikkelingen waarvoor we de ogen moeten sluiten, aldus Brinksma, maar tegelijk betekent het niet dat we een volledig online onderwijsaanbod gaan krijgen. Een fysieke onderwijsomgeving, uiteraard met inzet van online middelen, blijft de basis voor bijvoorbeeld het projectonderwijs in het nieuwe onderwijsmodel van de UT en het University College ATLAS. Wel zullen zich consortia van universiteiten vormen, om op bepaalde vakgebieden samen een topcurriculum gaan vormen. En dan trekken Masterstudenten van universiteit naar universiteit, zoals ook de vaganten deden in de Middeleeuwen. Back to the future, dus, besloot de rector. Overijssel PhD-Award Prijzen werden ook uitgereikt, tijdens de 51ste Diesviering: de Overijssel PhD Award, een door de provincie ingestelde prijs voor het beste proefschrift, is gegaan naar Richard Stevens, die promoveerde in de Physics of Fluids Group van prof. Detlef Lohse. Zijn promotiewerk ging over simulaties van het complexe verschijnsel turbulentie. De prijs, groot 5000 euro, werd uitgereikt door Gedeputeerde Ineke Bakker. Professor De Winterprijs De Professor De Winter prijs, genoemd naar wijlen prof. Herman de Winter, ging naar het vrouwelijk toptalent Nathalie Katsonis, tenure tracker in de Biomolecular Nanotechnology groep van prof. Jeroen Cornelisse. Zij ontving de prijs voor een paper in het gezaghebbende Journal of Materials Chemistry. De prijs, groot 2500 euro, wordt jaarlijks ter beschikking gesteld door de weduwe van prof. De Winter. Na de grootse viering van 50 jaar UT, was deze editie van de Dies wat ingetogener, maar de diesrede zette de bezoekers wel aan het denken over de verhouding tussen techniek en mens en de rol die de UT hierin kan spelen met ‘high tech, human touch’. Download de rede van de DIES NATALIS 2012 hier.
Contactpersoon
|
|
|
