Beschermde tropische regenwouden verliezen biodiversiteit26 juli 2012 |
|
|
|
Veel beschermde tropische gebieden op aarde worstelen met het behoud van hun biodiversiteit. Dit blijkt uit een onlangs gepubliceerde studie in Nature van meer dan tweehonderd wetenschappers uit de hele wereld waaraan ook wetenschappers van de Universiteit Twente hebben bijgedragen. Volgens professor William Laurance van de James Cook University in Cairns, Australië, en bijzonder hoogleraar aan de Universiteit Utrecht, zijn deze reservaten een soort arken van biodiversiteit. "Ze vormen onze belangrijkste hoop om deze tropische bossen met hun onvoorstelbare biodiversiteit voor de eeuwigheid te behouden. Sommige van deze arken staan echter op zinken," aldus Laurance. Niet alle tropische bosreservaten verkeren in gevaar. Een van de coauteurs van het artikel, prof. Jon Lovett van het 'Institute for Innovation and Governance Studies' (IGS) van de Universiteit Twente, doet al meer dan twintig jaar onderzoek naar de bossen in de Udzungwa-bergen in Tanzania en leidde recentelijk het onderdeel: 'koolstofopslag in bossen' van het interdisciplinaire project ‘Valuing the Arc’, in samenwerking met de University of York. Lovett: "Mijn postdoc tijdens dit project, Andy Marshall, is erin geslaagd het bos dat ik aan het begin van de jaren tachtig heb onderzocht opnieuw te beoordelen. We hebben ontdekt dat de kwaliteit van het bos sindsdien niet is afgenomen." Professor Laurance en zijn team hebben uitgebreid onderzoek gedaan naar de flora en fauna in de beschermde tropische bossen van Noord- en Zuid-Amerika, Afrika en Azië. Volgens Laurance is de conclusie dat de meeste reservaten zich weliswaar inspannen om hun bossen te beschermen, maar dat ongeveer de helft moeite heeft de oorspronkelijke biodiversiteit in stand te houden. "Wat ons nog het meest verontrust, is hoe wijdverbreid de afname in soorten is in de getroffen reservaten," aldus Carolina Useche van het Humboldt Institute in Colombia. "Het gaat niet om slechts een paar kwetsbare groepen, maar om een alarmerend aantal soorten. Dit zijn bijvoorbeeld grote roofdieren en andere grote dieren, veel primaten, oerbomen en vissen en amfibieën die in rivieren leven." De onderzoekers hebben ontdekt dat de reservaten die er het slechtst aan toe waren, het slechtst beschermd waren en te lijden hadden van illegale bewoners, jagers en houthakkers. Dr. Margaret Skutsch van de Universiteit Twente en Eliakimu Zahabu van de Sokoine University of Agriculture in Tanzania hebben met het project ‘Kyoto: Think Global Act Local’ aangetoond dat het mogelijk is lokale gemeenschappen een vergoeding te geven voor hun bijdrage aan het ecosysteem, bijvoorbeeld in de vorm van koolstofopslag om de opwarming van de aarde tegen te gaan. Dergelijke vergoedingen kunnen bijdragen aan het behoud van de bossen, zowel in als rond beschermde gebieden. Prof. Lovett geeft aan: "Het is van groot belang dat lokale bijdragen aan het ecosysteem op waarde worden geschat en dat vergoedingen voor verleende diensten terechtkomen bij de gemeenschappen die de bossen beheren en beschermen. Tanzania organiseert een pilotproject in het kader van het nieuwe REDD+-beleid dat als doel heeft ontwikkelingslanden te belonen als zij de koolstofvoorraden in hun bossen beschermen en vergroten. Als deze vergoeding bij de gemeenschappen terechtkomt, is het misschien mogelijk een drievoudig voordeel te bereiken: behoud van biodiversiteit, matiging van het broeikaseffect en het terugdringen van armoede." Kadiri Serge Bobo van de University of Dschang in Kameroen zei dat het niet alleen van belang is wat er binnen de grenzen van een reservaat gebeurt. "Wat er daarbuiten gebeurt is minstens zo belangrijk. Bij 85% procent van de onderzochte reservaten is de bebossing in de buurt van het reservaat de afgelopen twee tot drie decennia afgenomen. En in slechts twee procent van de gevallen is een toename van het omliggende bos vastgesteld," aldus dr. Bobo. De ontbossing in tropische landen schrijdt in snel tempo voort en bij de meeste reservaten verdwijnen de omliggende bossen grotendeels of zelfs geheel. Het onderzoeksteam ontdekte dat veel natuurreservaten als spiegels werken: "ze vormen een weerspiegeling van de bedreigingen en veranderingen in het omringende landschap.‘Als er rond een park bijvoorbeeld veel bosbranden zijn en er illegale mijnbouw plaatsvindt, kunnen deze bedreigingen tot op zekere hoogte ook tot in het park doordringen," licht Carolina Useche toe. Volgens de onderzoekers is het belangrijk dat de beschermde gebieden nog beter beschermd moeten worden. Dit betekent dat zowel interne als externe bedreigingen bestreden moeten worden en dat hierbij steun moet worden gezocht binnen de lokale gemeenschappen. Deze inspanningen zullen ertoe bijdragen dat beschermde gebieden beter bestand zijn tegen toekomstige bedreigingen als klimaatverandering."We hebben geen keus,’ zegt professor Laurance. ‘Tropische bossen vormen in biologisch opzicht het rijkste goed op aarde, en zonder goed beschermde gebieden zal een groot deel van deze biodiversiteit onherroepelijk verdwijnen." Informatie over het artikel: Laurance, William F., en 215 coauteurs. 2012. Averting biodiversity collapse in tropical forest protected areas. Nature, DOI:10.1038/nature11318. Online gepubliceerd op 26 juli 2012. Toegankelijk via: http://dx.doi.org/10.1038/nature11318
Contactpersoon
|
|
|
