99-14

WETENSCHAPSAGENDA 99/14 11-11-1999

Agenda

Samenvattingen promoties

Stellingen

Archief

Deze wetenschapsagenda is een periodieke uitgave van de Universiteit Twente. Zij verschijnt ± 20 maal per jaar in een oplage van 500 stuks. Bel of mail ons voor nadere informatie of een gratis abonnement.

Dienst Voorlichting en Externe Betrekkingen, Postbus 217, 7500 AE Enschede, telefoon (053) 489 4244, E-mail: b.meijering@veb.utwente.nl
Laatste nieuws op Internet: URL: http://www.utwente.nl/nieuws


Proefschriften ook on-line beschikbaar
Een groot aantal proefschriften zijn direct opvraagbaar via de website van de Universiteitsbibliotheek. De documenten zijn in het kader van het webdocproject per faculteit /instituut integraal opgeslagen in pdf formaat.

Samenvattingen promoties

Behandeling lage rugpijn vraagt goede screening vooraf

19 november 1999

promotie drs. M.M.R. Hutten, faculteit Elektrotechniek, ‘Lumber Dynamometry: a Useful Method for Assessment of Patients with Chronic Low Back Pain’

Meer dan 70 procent van de bevolking krijgt wel eens te maken met lage rugklachten. Voor tien procent van hen betekent dat terugkerende of chronische klachten, die niet zelden gepaard gaan met arbeidsongeschiktheid en die ook vaak psychologische neveneffecten hebben. Deze patiënten zitten vaak onnodig lang in het medisch circuit, constateert promovenda Miriam Hutten. Dat komt doordat een goede analyse van de klachten uitblijft, waarna verschillende therapieën worden uitgeprobeerd. Behalve een belasting voor de patiënt betekent deze ‘trial and error’-aanpak ook hoge kosten in de gezondheidszorg. Vaak moet een arts een oordeel vellen op basis van de uitspraken van de patiënt over zijn of haar pijnbeleving. Hutten heeft onderzocht in hoeverre ‘lumbale dynamometrie’ bruikbaar is als methodiek om te kunnen adviseren over de therapie, en ook om de gekozen behandeling te evalueren. Lumbale dynamometrie breng de conditie van de rompspier in kaart en is een grondige functionele evaluatie van de patiënt. Bij verschillende belasting worden krachten, snelheden en bewegingsuitslag gemeten tijdens voor- en achteroverbuigen, zijwaarts buigen en draaibewegingen. Bijvoorbeeld wordt gekeken naar de snelheid van bewegen als het lichaam weerstand voelt. Het is een methode die bijvoorbeeld al wordt toegepast in het ‘rugscholingsprogramma’ van revalidatiecentrum ‘Het Roessingh’ in Enschede. De meetresultaten leveren daar adviezen op over de therapie: welke specifieke bewegingen moet de patiënt gaan trainen? In haar proefschrift concludeert Hutten dat de mogelijkheden van lumbale dynamometrie nog onderschat worden als het gaat om screening voorafgaand aan een behandeltraject. Vooraf zijn volgens haar al uitspraken te doen over de slaagkans van een therapie. Wel is het van belang dat de patiënt het hele protocol – alle bewegings-, kracht- en snelheidsmetingen - doorloopt, zodat hij of zij de maximale inspanning levert en de meetresultaten goed kunnen worden geïnterpreteerd. De meetmethode is in Nederland al beschikbaar in een aantal gespecialiseerde revalidatie-instellingen.

promotor prof.dr. G. Zilvold
informatie ir. W.R. van der Veen, tel (053) 489 42 44
e-mail w.r.vanderveen@veb.utwente.nl

 

Zeker weten dat de computer op tijd reageert

5 november 1999

Promotie drs. P.R. (Pedro) D’Argenio, faculteit Informatica, ‘Algebra and Automata for Timed and Stochastic Systems’

Per dag komen we gemiddeld 50 micro-processoren tegen, variërend van telecommunicatie en spoorwegbewaking tot flappentap en CD-speler. Al deze apparatuur moet op tijd functioneren maar de gevolgen van falen verschillen: van levensbedreigend tot lichte irritatie. Pedro D’Argenio ontwikkelde de computertalen HEARTS en SPADES. De eerste is geschikt voor hard real-time systemen, de tweede voor soft real-time systemen.

Bij hard real-time systemen moet het computersysteem hoe dan ook op tijd reageren. Veel speelruimte in het gebruik is er dus niet. Een analyse van dergelijke systemen eist een volledig onderzoek naar het gedrag. Alle ongewenste situaties dienen te worden geëlimineerd.

Heel anders gaat het toe in de analyse van soft real-time systemen. Deze ‘behoren’ op tijd te functioneren, maar doen dat soms niet. Goed functioneren is een kwestie van ‘voldoende geschiktheid’. De procesalgebra heeft hier meer speelruimte en het gedrag van het systeem kan complexer zijn.

In zijn promotie-onderzoek bij de sectie Formele Methoden en Tools (FMT) van Toegepast Wiskunde, ontwikkelde D’Argenio twee verschillende computertalen: HEARTS en SPADES. HEARTS is axiomatisch van opzet en goed bruikbaar voor hard real-time systemen. Wiskundige manipulaties zijn mogelijk alsmede een goede verificatie met wiskundige bewijzen.

SPADES is bruikbaar voor soft real-time systemen. Met een concreet semantisch en symbolisch model is het mogelijk om functies van een automaat te manipuleren. De taal beschrijft het systeem hiërarchisch en een vergelijkingstheorie is mogelijk. Ook ontwikkelde D’Argenio een tool om de functionele correctheid, de prestaties en de betrouwbaarheid van het ontwikkelde systeem te toetsen.

De talen kunnen gebruikt worden in de ontwerpfase van nieuwe software. Bij veel systemen zijn hardware en software reeds geïntegreerd. Dit zijn embedded systems. Ook hiervoor zijn HEARTS en SPADES bruikbaar.

Het onderzoek van D’Argenio maakte deel uit van het NWO/SION project ‘Testing and Verification of Timed Systems’, in samenwerking met de Katholieke Universiteit van Nijmegen (prof. dr. Frits Vaandrager van de afdeling Computerscience). HEARTS diende reeds als basis voor het PROGRESS-project dat de naam HAAST meekreeg. Dit is een nationaal onderzoeksproject naar nieuwe mogelijkheden van embedded systems.

promotor prof. dr. H. Brinksma
informatie M.A.M. van Zaalen, tel (053) 489 2214
e-mail m.a.m.vanzaalen@veb.utwente.nl

 

Laboratoria bouwen in silicium

12 november 1999, 16.30 uur

promotie ir. Oosterbroek, faculteit Elektrotechniek: ‘Modeling, Design and Realization of Microfluidic Components'

Dankzij de steeds verfijndere fabricagetechnieken voor microchips is er nu ook een hele serie componenten in ontwikkeling, geschikt voor het manipuleren van minieme hoeveelheden vloeistoffen. Verschillende bewerkingstechnieken in silicium leveren al vloeistofkanalen, kleppen en pompen op die samen een compleet laboratorium-op-een-chip vormen, dat genoeg heeft aan ‘samples’ van niet meer dan een paar miljoenste milliliter. Deze ontwikkelingen nemen een grote vlucht, bijvoorbeeld in het ontrafelen van menselijk DNA. Er zijn al chips op de markt waarop zeer veel experimenten met DNA-strings tegelijk uitgevoerd kunnen worden, in korte tijd. In zijn promotie-onderzoek heeft Oosterbroek zich gericht op het modelleren, ontwerpen en fabriceren van deelcomponenten voor zo’n microlab. Bij dit soort afmetingen – een compleet laboratorium is bijvoorbeeld een vierkante centimeter groot - gaat meespelen dat vloeistofstroming zich heel anders gedraagt dan op grote schaal, in bijvoorbeeld reageerbuizen. Oosterbroek heeft dit onderzocht in druk- en stromingssensoren en in kleppen die een vloeistofstroom al of niet doorlaten. Daarnaast heeft hij aandacht besteed aan de meest geschikte ets- en bondings-technieken. Voor een microklepje dat goed moet afdichten presenteert hij speciale bondingstechnieken, waarmee silicium en glas gekoppeld kunnen worden met een sterke hechting. Met goed gekozen etstechnieken is het zelfs mogelijk om vrij-hangende structuren te maken met dunne platen, zoals op de foto zijn te zien. Vooral dankzij slim gekozen etstechnieken, levert het onderzoek nieuwe mogelijkheden voor de bouw van labs-on-chip, die behalve voor DNA-analyse ook geschikt zijn voor milieumonitoring, procescontrole en medicijntoediening.

promotor prof.dr.ir. A. van den Berg
informatie ir. W.R. van der Veen, tel (053) 489 42 44
e-mail w.r.vanderveen@veb.utwente.nl

 

Stellingen

Alma Kuijpers, faculteit Chemische Technologie, Universiteit Twente

De algemene conclusie van De Milieubalans 99 dat er afgelopen jaar meer welvaart en minder milieuvervuiling was, wekt ten onrechte de indruk dat het goed gaat met het milieu in Nederland.

Alhoewel mannen geacht worden rationeler te zijn dan vrouwen, wordt het verschil in carrièreperspectieven tussen mannen in vrouwen in stand gehouden op basis van emotionele argumenten.

Jan J. Bos, faculteit Technologie en Management, Universiteit Twente

De Euro moet worden beschouwd als het ‘wisselgeld’ dat de Duitsers aan de Fransen moesten betalen voor de Wiedervereinigung van Oost- en West-Duitsland.

Het feit dat Nederlanders de huidige generatie Spanjaarden niet langer verantwoordelijk achten voor de Tachtigjarige oorlog, is hoopgevend voor toekomstige generaties Duitsers.